De offerte wordt schriftelijk of elektronisch uitgebracht, behoudens spoedeisende omstandigheden. In de offerte wordt onder meer aangegeven:

• de plaats van het werk;
• een omschrijving van het werk;
• volgens welke tekeningen, technische omschrijvingen, ontwerpen en berekeningen het werk zal worden uitgevoerd;
• het tijdstip van aanvang van het werk;
• de termijn waarbinnen het werk zal worden opgeleverd;
• de prijsvormingmethode die voor de uit te voeren werkzaamheden zal worden gehanteerd: aanneemsom of regie;
• of de verschuldigde omzetbelasting in de aanneemsom begrepen dan wel afzonderlijk vermeld is;
• of betaling van de aanneemsom in termijnen zal plaatsvinden;
• of op het werk een risicoregeling van toepassing zal zijn, en zo ja welke;
• of met stelposten rekening is gehouden, en zo ja welke;
• of hoeveelheden verrekenbaar zullen zijn, en zo ja welke;
• de toepasselijkheid van deze algemene voorwaarden op de offerte en op de daaruit voortvloeiende aannemingsovereenkomst.

De offerte wordt gedagtekend en geldt ingaande die dag gedurende dertig dagen. Tekeningen, technische omschrijvingen, ontwerpen en berekeningen, die door de aannemer zijn vervaardigd, blijven zijn eigendom. Zij mogen zonder zijn toestemming niet worden gebruikt, gekopieerd of aan derden ter hand gesteld.

De aannemingsovereenkomst komt tot stand door aanvaarding van de offerte. Wijzigingen in de overeenkomst dan wel de voorwaarden van uitvoering zullen — behoudens spoedeisende omstandigheden — schriftelijk of elektronisch worden overeengekomen.

Het gemis van een schriftelijke of elektronische opdracht laat de aanspraken van de aannemer en van de opdrachtgever op verrekening van meer en minder werk onverlet. Bij gebreke van een schriftelijke opdracht rust het bewijs van de wijziging op degene die de aanspraak maakt.

Stelposten zijn in de overeenkomst genoemde bedragen, die in de aanneemsom zijn begrepen en die bestemd zijn voor het aanschaffen van bouwstoffen, het verwerken daarvan, of het verrichten van werkzaamheden. Ten aanzien van iedere stelpost wordt in de overeenkomst vermeld waarop deze betrekking heeft.

De opdrachtgever draagt zorg voor het tijdig verkrijgen van de benodigde vergunningen, ontheffingen en beschikkingen. De benodigde elektriciteit, gas en water zijn voor rekening van de opdrachtgever.

Het is de opdrachtgever niet toegestaan om vóór de dag waarop het werk als opgeleverd geldt zelf dan wel door derden werkzaamheden aan het werk uit te voeren, behoudens toestemming van de aannemer.

Zonder voorafgaande schriftelijke of elektronische toestemming van de aannemer is het de opdrachtgever niet toegestaan zijn rechtsverhouding tot de aannemer vóór oplevering over te dragen aan een derde.

In geval van door de opdrachtgever gewenste wijzigingen in de overeenkomst dan wel in de voorwaarden van uitvoering kan de aannemer slechts een verhoging van de prijs vorderen, wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een daaruit voortvloeiende prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak zelf had moeten begrijpen.

De aannemer is verplicht het werk goed en deugdelijk en naar de bepalingen van de overeenkomst uit te voeren. De aannemer dient het werk zodanig uit te voeren, dat daardoor schade aan personen, goederen of milieu zoveel mogelijk wordt beperkt. De aannemer is voorts verplicht de door of namens de opdrachtgever gegeven orders en aanwijzingen op te volgen.

De uitvoering van het werk moet zodanig zijn, dat de totstandkoming van het werk binnen de overeengekomen termijn verzekerd is.

Indien de aard van het werk hiertoe aanleiding geeft, stelt de aannemer zich voor aanvang van het werk op de hoogte van de ligging van kabels en leidingen.

De aannemer wordt geacht bekend te zijn met de wettelijke voorschriften en beschikkingen van overheidswege die van belang zijn voor de uitvoering van het werk, voor zover deze op de dag van de offerte gelden.

De aannemer is verplicht de opdrachtgever te wijzen op onvolkomenheden in door of namens de opdrachtgever voorgeschreven constructies en werkwijzen, alsmede in de door of namens de opdrachtgever verstrekte gegevens, voor zover de aannemer deze kende of redelijkerwijs behoorde te kennen.

Kostenverhogende omstandigheden zijn omstandigheden die van dien aard zijn dat bij het tot stand komen van de overeenkomst geen rekening behoefde te worden gehouden met de kans dat zij zich zouden voordoen, die de aannemer niet kunnen worden toegerekend en die de kosten van het werk verhogen.

De aannemer heeft recht op bijbetaling van de schade die hij als gevolg van kostenverhogende omstandigheden lijdt. Voorwaarde is dat de aannemer zo spoedig mogelijk de opdrachtgever schriftelijk of elektronisch op de hoogte stelt van een (dreigende) kostenverhogende omstandigheid.

Indien de aannemer en de opdrachtgever van mening verschillen of sprake is van kostenverhogende omstandigheden, zullen zij trachten in onderling overleg tot een oplossing te komen. Betreft het een risicoregeling, dan geldt hetgeen dienaangaande is overeengekomen.

Meer werk wordt vergoed naar de prijsfactoren die op het moment van het tot stand komen van de overeenkomst gelden, tenzij partijen schriftelijk of elektronisch een vaste prijs voor het meerwerk zijn overeengekomen.

In geval van door de opdrachtgever gewenste wijzigingen in de overeenkomst dan wel in de voorwaarden van uitvoering kan de aannemer een verhoging van de prijs vorderen wanneer hij de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van een daaruit voortvloeiende prijsverhoging, tenzij de opdrachtgever die noodzaak had moeten begrijpen.

Wijzigingen in de overeenkomst dan wel de voorwaarden van uitvoering zullen — behoudens spoedeisende omstandigheden — schriftelijk of elektronisch worden overeengekomen. Meer werk omvat tevens wijzigingen in het bestek die leiden tot:

• ingeval van afwijkingen van verrekenbare hoeveelheden;
• wijzigingen in de overeenkomst dan wel de voorwaarden van uitvoering;
• kostenverhogende omstandigheden zoals bedoeld in artikel 5.

Betaling dient te geschieden conform hetgeen in de overeenkomst is bepaald. De aannemer zendt de opdrachtgever facturen voor de verschuldigde termijnen. Betaling van de verschuldigde termijnen dient te geschieden binnen 30 dagen na ontvangst van de factuur.

De aannemer is gerechtigd de factuur betreffende de bij de oplevering verschuldigde termijn 14 dagen voor de geplande oplevering in te dienen.

Binnen een redelijke termijn na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, dient de aannemer de eindafrekening in. Betaling van het aan de aannemer verschuldigde bedrag van de eindafrekening dient plaats te vinden uiterlijk 30 dagen na de dag waarop de aannemer de eindafrekening heeft ingediend, onverminderd het bepaalde in artikel 12.

Het werk geldt als opgeleverd wanneer de aannemer schriftelijk of elektronisch heeft medegedeeld dat het werk gereed is voor oplevering en de opdrachtgever het werk heeft aanvaard. Ter gelegenheid van de oplevering wordt een door beide partijen te ondertekenen opleveringsrapport opgemaakt.

Indien de aannemer schriftelijk of elektronisch heeft medegedeeld dat het werk gereed is voor oplevering en de opdrachtgever niet binnen 8 dagen daarna laat weten of hij het werk al dan niet aanvaardt, geldt het werk als opgeleverd.

Indien de opdrachtgever het werk afkeurt, dient hij dat schriftelijk of elektronisch te doen onder vermelding van de gebreken die de reden voor afkeuring zijn. Kleine gebreken, die gevoeglijk in de onderhoudstermijn kunnen worden hersteld, zullen geen reden tot afkeuring mogen zijn, mits zij een eventuele ingebruikneming niet in de weg staan.

Indien de opdrachtgever het werk niet in gebruik neemt, geldt het werk als opgeleverd op de dag waarop de aannemer het werk aanbiedt voor oplevering en de opdrachtgever het werk in onvoltooide staat wil beëindigen.

Na de oplevering zijn gebreken die ten tijde van de oplevering redelijkerwijs hadden kunnen worden ontdekt, voor rekening van de opdrachtgever. Gebreken die ten tijde van de oplevering redelijkerwijs niet hadden kunnen worden ontdekt, zijn voor rekening van de aannemer, gedurende de onderhoudstermijn.

De onderhoudstermijn bedraagt drie maanden na de dag van de oplevering, tenzij in de overeenkomst een andere termijn is overeengekomen.

De uitvoeringsduur wordt bepaald door hetzij een bepaalde dag, hetzij een aantal werkbare werkdagen. Werkdagen zijn alle dagen met uitzondering van de zaterdagen, zondagen en algemeen erkende feestdagen.

Verlenging van de uitvoeringsduur heeft de aannemer recht op in geval van:

• onwerkbaar weer;
• overmacht;
• kostenverhogende omstandigheden;
• meer werk;
• door de opdrachtgever niet tijdig ter beschikking gesteld terrein, tekeningen of goedkeuringen;
• schorsing van de uitvoering van het werk op verlangen van de opdrachtgever.

De aannemer dient aanspraken op verlenging van de uitvoeringsduur zo spoedig mogelijk schriftelijk of elektronisch bij de opdrachtgever te melden.

Indien de opdrachtgever met de betaling van hetgeen hij ingevolge de overeenkomst aan de aannemer verschuldigd is in gebreke blijft, is hij daarover met ingang van de vervaldag de wettelijke handelsrente verschuldigd. Indien na verloop van 14 dagen na de vervaldag nog geen betaling heeft plaatsgevonden, wordt het bedoelde rentepercentage met 2 verhoogd.

Indien de opdrachtgever niet tijdig betaalt, is de aannemer gerechtigd tot invordering van het verschuldigde over te gaan, mits hij de opdrachtgever schriftelijk of elektronisch heeft aangemaand om alsnog binnen 14 dagen te betalen en betaling is uitgebleven. Indien de aannemer tot invordering overgaat, zijn de daaraan verbonden buitengerechtelijke kosten voor rekening van de opdrachtgever. De hoogte hiervan is gerechtigd het bedrag in rekening te brengen conform het Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten.

Indien de opdrachtgever hetgeen de aannemer ingevolge de overeenkomst toekomt niet of niet tijdig betaalt, of de aannemer gegronde redenen heeft om aan te nemen dat de opdrachtgever het de aannemer toekomende niet of niet tijdig zal betalen, is de aannemer gerechtigd om van de opdrachtgever genoegzame zekerheid te verlangen.

Indien de opdrachtgever enige op hem rustende verplichting niet nakomt, is de aannemer gerechtigd het werk te schorsen tot het moment waarop de opdrachtgever de verplichting is nagekomen, dan wel het werk in onvoltooide staat te beëindigen.

De opdrachtgever is te allen tijde bevoegd de overeenkomst geheel of gedeeltelijk op te zeggen. De aannemer heeft in dat geval recht op de aanneemsom, vermeerderd met de kosten die hij als gevolg van de niet voltooiing heeft moeten maken en verminderd met de bespaarde kosten.

Indien de aannemer in gebreke blijft het werk op te leveren binnen de overeengekomen uitvoeringsduur, dan wel na schriftelijke of elektronische ingebrekestelling niet binnen een redelijke termijn tot oplevering overgaat, heeft de opdrachtgever recht op vergoeding van de schade die hij daardoor lijdt.

Indien in de overeenkomst een boeteclausule is opgenomen, is de aannemer bij overschrijding van de uitvoeringsduur de overeengekomen boete verschuldigd, tenzij de overschrijding aan overmacht of aan de opdrachtgever is toe te rekenen. De boete bedraagt ten hoogste het in de overeenkomst bepaalde percentage van de aanneemsom per dag overschrijding.

Indien de opdrachtgever van mening is dat de aannemer een of meer facturen (gedeeltelijk) niet conform afspraak heeft uitgevoerd, mag hij de betaling van het bedrag dat in een redelijke verhouding staat tot de tekortkoming opschorten. De opdrachtgever dient de aannemer schriftelijk of elektronisch te laten weten waarom hij de betaling uitstelt.

Indien de opdrachtgever een te hoog bedrag achterhoudt, moet hij over dat deel van het bedrag rente betalen overeenkomstig het bepaalde in artikel 10, lid 1.

De opdrachtgever kan de aannemer schriftelijk of elektronisch verzoeken de uitvoering van het werk tijdelijk te schorsen. De aannemer heeft in dat geval recht op vergoeding van de schade en kosten die de schorsing voor hem meebrengt, mits hij de opdrachtgever tevoren schriftelijk of elektronisch heeft gewezen op dit gevolg.

Indien de schorsing langer dan 14 dagen duurt, kan de aannemer bovendien vorderen dat hem een evenredige betaling wordt gedaan voor het uitgevoerde gedeelte van het werk, waarbij rekening wordt gehouden met op het werk aangevoerde, nog niet verwerkte maar wel reeds door de aannemer betaalde bouwstoffen.

Indien de schorsing van het werk langer dan een maand duurt, is de aannemer bevoegd het werk in onvoltooide staat te beëindigen. In dat geval dient overeenkomstig het volgende lid te worden afgerekend.

De opdrachtgever is te allen tijde bevoegd de overeenkomst geheel of gedeeltelijk op te zeggen. De aannemer heeft in dat geval recht op de aanneemsom, vermeerderd met de kosten die hij als gevolg van de beëindiging heeft moeten maken en verminderd met de bespaarde kosten. De aannemer is gerechtigd om in de plaats van voorgaande aanspraak 10% van de waarde van het niet uitgevoerde deel van het werk in rekening te brengen. De aannemer zendt de opdrachtgever van hetgeen de opdrachtgever ingevolge de opzegging verschuldigd is een gespecificeerde eindafrekening.

De opdrachtgever draagt de verantwoordelijkheid voor de juistheid van de door of namens hem verstrekte gegevens.

Verschillen tussen de tijdens de uitvoering blijkende toestand van bestaande gebouwen, werken en terreinen enerzijds en de toestand die de opdrachtgever redelijkerwijs had mogen verwachten, geven de aannemer recht op vergoeding van de daardoor veroorzaakte schade en kosten.

De opdrachtgever is aansprakelijk voor schade die de aannemer lijdt als gevolg van door of namens de opdrachtgever gegeven orders of aanwijzingen dan wel door de opdrachtgever verstrekte of voorgeschreven ontwerpen, tekeningen of constructies.

Aansprakelijkheid vóór oplevering

Tot de dag van de oplevering is de aannemer aansprakelijk voor schade aan het werk, tenzij deze schade het gevolg is van buitengewone omstandigheden tegen de schadelijke gevolgen waarvan de aannemer passende maatregelen heeft genomen en het onredelijk zou zijn de schade voor zijn rekening te doen komen.

De aannemer is aansprakelijk voor schade aan andere werken en eigendommen van de opdrachtgever voor zover deze door de uitvoering van het werk is toegebracht en te wijten is aan nalatigheid, onvoorzichtigheid of verkeerde handelingen van de aannemer, zijn personeel, zijn onderaannemers of zijn leveranciers.

De aannemer vrijwaart de opdrachtgever tegen aanspraken van derden tot vergoeding van schade, voor zover deze door de uitvoering van het werk is toegebracht en te wijten is aan nalatigheid, onvoorzichtigheid of verkeerde handelingen van de aannemer, zijn personeel, zijn onderaannemers of zijn leveranciers.

Aansprakelijkheid na oplevering

Na de dag waarop het werk als opgeleverd geldt, is de aannemer niet meer aansprakelijk voor tekortkomingen aan het werk. Dit lijdt uitzondering indien sprake is van een gebrek dat redelijkerwijs niet bij de oplevering door de opdrachtgever onderkend had kunnen worden en aannemelijk is dat het gebrek aan de aannemer is toe te rekenen.

De rechtsvordering uit hoofde van een gebrek na de onderhoudstermijn is niet ontvankelijk, indien zij wordt ingesteld na verloop van twee jaren na het verstrijken van de onderhoudstermijn. Bij een ernstig gebrek bedraagt deze termijn vijf jaar, en bij een zeer ernstig gebrek (waarbij het werk geheel of gedeeltelijk is ingestort of dreigt in te storten) tien jaar.

Overige bepalingen

De aansprakelijkheid van de aannemer voor indirecte schade — waaronder bedrijfsschade, productieverlies, omzet- en winstderving — is uitgesloten. De totale aansprakelijkheid van de aannemer is gemaximeerd tot het aanneemsom-bedrag. De uit de aansprakelijkheidsbepalingen voortvloeiende beperkingen vinden geen toepassing indien de schade het gevolg is van opzet of grove schuld van de aannemer.

Alle geschillen — waaronder begrepen die welke slechts door één der partijen als zodanig worden beschouwd — die naar aanleiding van deze aannemingsovereenkomst of van overeenkomsten die daarvan een uitvloeisel mochten zijn, tussen de opdrachtgever en de aannemer mochten ontstaan, worden beslecht bij wege van arbitrage door de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen overeenkomstig de regelen beschreven in het arbitragereglement van de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen, zoals dit drie maanden voor het tot stand komen van de overeenkomst luidt, behoudens voor zover op grond van de volgende leden een andere wijze van geschillenbeslechting geldt.

Partijen doen uitdrukkelijk afstand van hun recht de tussenkomst van de gewone rechter in te roepen.

In afwijking van het eerste en tweede lid kan de aannemer er ook voor kiezen om een geschil dat behoort tot de competentie van de kantonrechter aan de bevoegde kantonrechter voor te leggen.

Op de overeenkomst van aanneming van werk of op de overeenkomst tussen opdrachtgever en aannemer waarvan een uitvloeisel zijn, is Nederlands recht van toepassing.